Gedreig met die dubbelbed

Lus of lis?  Gasvry of godskreiende geweld?

Die gawe om God te verstaan.

Goeie storievertellers gebruik tegnieke om ons te boei.  Die skrywer van Genesis 18 en 19 was baie goed daarmee: Hy maak jou nuuskierig, en daar’s ʼn kinkel in die kabel wat jy nie verwag nie.  Maar nou moet ek ook erken sy skryfwerk grens aan pornografie, en dreig met godskreiende geweld. Lekker leesstof is dit nie.  Dis soos een van daai flieks: jy kan nie kyk nie, en jy kan nie wegkyk nie.

Kom ons probeer sy storie saam uitpluis.  Ek gaan my bes doen om dit oor te vertel, en ek hoop om nie aanstoot te gee nie.

Genesis 19

16 Julie 2017, NHKA Kampersrus

Werk van die Heilige Gees: Gawes


Ek het die Maandag vooraf die volgende plasing op die gemeente se facebook-blad geplaas en per e-pos in die gemeente versprei.

Kampersrus,

Ek takel Sondag in die erediens ʼn moeilike teks.

Toe wonder ek of julle dalk sal wil saam dink.

Daar is drie tekste in die Bybel wat genoeg met mekaar ooreenstem dat ons hulle saam-saam sal moet lees. Dan moet ons ons afvra wat het hulle met mekaar te doen, en hoe moet ons die drie gebruik om elkeen afsonderlik reg te verstaan. Dit help, want op hulle eie is die drie stories nie so maklik om te kop nie en, o, so maklik om verkeerd te verstaan!

Maar dis hoe mens Bybel lees, mos: jy verklaar wat jy nie maklik verstaan nie aan die hand van soortgelyke goed wat elders geskrywe staan maar makliker is om te kop.

Lees bietjie dié drie stories – die bladsynommers is uit die OT in die NAV (1983):

  • Genesis 19 (bladsy 17)
  • Rigters 19 (bladsy 282)
  • 2 Samuel 10 (bladsy 341)

Die laaste een se ooreenstemming met die ander, is nie so ooglopend nie, maar nes jy begin krap, kom jy agter dat in Genesis 19 en 2 Samuel 10

  1. Die Hebreeuse woordeskat eenders is
  2. Die stories handel albei oor Ammoniete
  3. Die stories handel beide oor vreemdelinge wat teen laatmiddag in die stad aankom, en hulle word met agterdog bejeën (is hulle bedoelinge goed of boos?) wat lei tot misverstand, en dan word hulle (seksuele) geweld aangedoen (of daarmee gedreig)
  4. In beide gevalle kom die besoekers van ʼn hoër gesag af / verteenwoordig hulle ʼn hoër gesag of belangriker persoon.

In beide Genesis en Samuel is die besoekers se bedoeling eintlik goed. Maar hoe hulle behandel word, is goeie rede vir wat volg: die vernietiging van die twee gasheerstede.

Skryf vrae neer sodat, as die erediens nie alles sê wat jy wil weet nie, ons na die tyd kan probeer om jou vrae te bespreek. (LW: ek sê nie “antwoord” nie!)

Groetnis tot Sondag

Hennie

 

EREDIENS

Vooraf

Skyfie: Die Heilige Gees: Die gawe om God te leer ken

Skyfie: Foto

TOETREDE

Predikant

Een van die gawes van die Heilige Gees is om die Bybel te verstaan.   Dis wat ons dié week saam geprobeer doen het: ons het probeer om die Skrif uit te lê en God se wil agter te kom.

Maar asseblief, onthou nou:  as jy nie agter die kap van die byl kon kom nie, as wat ék sê oor die teks, nie klink soos jy daaroor dink nie, moenie daaroor ontsteld of bekommerd wees nie.  Hierdie teks verander absoluut niks aan jou geloof in God die Vader, sy Seun en sy Gees nie.  Dís mos die geloof wat jou red.  Jou band met God hang nie af van hoe goed jy ou Hebreeuse tekste kan verklaar nie, en ook nie eers van die spesifieke saak waarom dit hier in Genesis 19 gaan nie.

Skyfie: Die gawe om God te verstaan: Deel dit met mekaar!

Buitendien, die gawes van God moet gedeel word. Ons het mekaar nodig om vir ons te doen wat ons nie self kan nie.   Ek hoop dat om die Bybel beter te verstaan, is wat ek tot julle geloof kan bydra.

Skyfie: Psalm 148:1,2,3,4 (Staan)

Ons toetredelied is Psalm 148.  Die hele lied gaan daarom dat alles en almal God moet prys.  Vers sê alles en almal wat vir God verstaan, sal Hom prys. Ons wil vir God verstaan.

Ons toetredelied is een van daai Psalms wat jy nie kan sit en sing nie.  Kom ons sing Psalm 148 staande saam.

Toetredelied (Staan)

Psalm 148 strofes 1,2,3,4.

Skyfie: Votum en Seën.  Wie ken die Here se bedoeling? Ons! (Staan)  

Predikant

Votum en Seëngroet (Staan)

33      

O diepte van die rykdom en wysheid en kennis van God! Hoe ondeurgrondelik is sy oordele, hoe onnaspeurlik sy weë!

34      

“Wie ken die bedoeling van die Here? Wie gee Hom raad?

Romeine 11

“Wie ken die gedagtes van die Here? Wie sal Hom raad gee?” Maar ons, ons het die Gees van Christus.

1 Korintiërs 2:16

36      

Uit Hom en deur Hom en tot Hom is alle dinge. Aan Hom behoort die heerlikheid tot in ewigheid!

Romeine 11

Amen.

AANBIDDING EN LOF

Skyfie: Ons verstaan al iets van God se goedheid. Gesang 200:1,2 & 3 (Staan)  

Ouderling

Kom ons sing dat God lig gee oor ons rede.  Kom ons sê dat ons al iets van God se goedheid verstaan.

Sang (Staan)

Gesang 200 strofes 1,2 en 3

Skyfie: Die wil van God. Moet jou nie teen die Gees opruk nie. (Sit)  

Die wil van God

Riglyne vir die geloofslewe (Sit)

Ons moet ingelig wees oor die Heilige Gees.  Die Heilige Gees leer ons wat sonde is, wie Jesus is en hoe ons genade kry. Hoor wat sê Jesus in Matteus 12 oor hoe ons oor die Heilige Gees moet dink:

31      

“Ek sê vir julle: Elke sonde en lastering kan die mense vergewe word, maar die lastering teen die Heilige Gees kan nie vergewe word nie.

32      

As iemand iets teen die Seun van die mens sê, kan dit hom vergewe word; maar as iemand iets teen die Heilige Gees sê, kan dit hom nie vergewe word nie, nie in hierdie bedeling nie en ook nie in die toekomstige nie.”          

Skyfie: Die Heilige Gees verstaan ons. Gesang 434 (Bly sit.)  

Kom ons verbind ons opnuut aan God die Heilige Gees, want die Gees verstaan ons deur en deur.  Sit en sing saam:

Sang (Sit)

Gesang 434 strofes 1,2,3.  

Skyfie: Die Heilige Gees laat ons weer gebore word. Titus 3. (Bly sit.)

Genadeverkondiging (Sit)

Hoor hoe die Heilige Gees saam met God die Vader en God die Seun werk om ons van sonde te verlos. Titus 3 vers 5 sê:

5.

Hy het ons verlos, nie op grond van iets wat ons vir ons vryspraak gedoen het nie, maar op grond van sy eie ontferming. Dit het Hy gedoen deur die wedergeboorte wat die sonde afwas, en deur die Heilige Gees wat nuwe lewe gee.

Skyfie: Kom, Heilige Gees, versterk ons geloof. (Staan op.)  

Geloofsbelydenis (Staan)

Ons bid met ʼn lied dat die Heilige Gees moet kom om ons te help glo. Kom ons staan op en sing saam:

Sang (Sit)

Gesang 433 strofes 2, 3 en 4

VERKONDIGING

Predikant

Skyfies: Skriflesing.  Genesis 19:1-16.   

Skriflesing (Sit)

Uit die Bybel lees ons die Ou Testament, Genesis 19.  Kyk op bladsy 17 van die Ou Testament, die 1983-Afrikaanse Vertaling.

Dis ʼn ontstellende verhaal wat om verskillende redes erg aanstoot gee.  Daar is nie vir my ʼn maklike manier om te preek oor wat hier aangaan nie.  Vergewe my asseblief as dit kru oorkom.  Die Bybel draai nie doekies om nie. Dit ís aaklig, maar onthou nou: dis oor wat hiér gebeur dat God besluit om Sodom te verwoes. Dis nie iets waaroor God sommer ligtelik besluit nie.

Skyfie: O Heer, help ons verstaan! Gesang 257:1  (Bly sit.)  

Kom ons sing biddend.  Bly sit.

Sang (Sit)

Gesang 257 strofe 1

Skyfie: Genesis 19. (Bly sit.)  

Skriflesing (Sit)

1        

Die twee engele het Sodom teen die aand bereik terwyl Lot juis in die poort van Sodom sit. Toe Lot hulle sien, het hy hulle tegemoet gegaan en diep gebuig

2        

en gesê: “Welkom, Menere! Kom tog na my huis toe en oornag daar. Julle kan ook julle voete was. Dan kan julle môre vroeg julle reis voortsit.” Maar hulle sê: “Nee, ons sal sommer op die plein oornag.”

3        

Lot het egter so by hulle aangehou dat hulle by hom ingedraai en in sy huis ingegaan het. Hy het vir hulle ‘n maaltyd klaargemaak: hy het ongesuurde brood gebak, en hulle het geëet.

4        

Voor hulle die aand gaan slaap het, het die mans oral uit die stad uit, die mans van Sodom, oud en jonk, die hele klomp, die huis van Lot omsingel.

5        

Hulle het vir Lot geroep en vir hom gevra: “Waar is die mans wat vanaand na jou toe gekom het? Bring hulle uit na ons toe. Ons wil geslagsgemeenskap met hulle hê.”

6        

Toe het Lot na die mans van Sodom toe uitgegaan. Nadat hy die deur agter hom gesluit het,

7        

het hy gesê: “Nee, vriende! Moenie so ‘n verkeerde ding doen nie.

8        

Ek het twee dogters. Hulle het nog nie gemeenskap met ‘n man gehad nie. Ek sal hulle vir julle laat uitkom, doen julle dan met hulle wat julle wil. Moet net nie iets doen aan hierdie mans nie, want hulle het onder die beskerming van my dak ingekom.”

9        

Toe roep die mans van Sodom: “Gee pad!” En hulle sê: “Hierdie kêrel het as vreemdeling hierheen gekom, en nou wil hy regter speel. Ons sal hom nog meer kwaad aandoen as vir sy besoekers.” Hulle het vir Lot teruggedruk en nader gekom om die deur oop te breek.

10      

Toe het die mans wat in sy huis was, vir Lot binnetoe getrek na hulle toe en die deur gesluit,

11      

en die mans buite by die deur, oud en jonk, laat blind word sodat hulle nie die deur kon kry nie.

12      

Die mans by Lot sê toe vir hom: “Wie van jou mense is nog hier? Skoonseuns of seuns of dogters of wie jy ook al in die stad het, vat hulle uit die plek uit!

13      

Ons gaan hierdie plek verdelg. Daar is ‘n groot geroep by die Here oor die plek en sy mense, en Hy het ons gestuur om die plek te verdelg.”

14      

Lot het toe vir sy aanstaande skoonseuns gaan sê: “Kom uit hierdie plek uit, want die Here gaan hierdie stad verdelg,” maar hulle het gedink Lot maak ‘n grap.

15      

Toe die dag begin breek, het die engele hom aangejaag en gesê: “Kom nou! Vat jou vrou en jou twee dogters wat by jou is, anders sterf jy wanneer die stad sy straf kry.”

16      

Toe Lot nog talm, het die twee mans hom en sy vrou en sy twee dogters aan die hand gegryp en hulle uit die stad uit gevat, want die Here het Hom oor Lot ontferm.

Skyfie: U Woord wond, maar maak ook gesond. Gesang 257:2 (Sit)  

Die Woord van Here is nie altyd lekker om te hoor nie. Hierdie storie is beslis nie mooi nie. Kom ons sit en sing

Sang (Sit)

Gesang 257 strofe 2

AANBIDDING EN LOF

Predikant

Skyfie: Kom ons bid dat die Heilige Gees ons vir God help verstaan  

Gebed (Mans staan)

  • Dat die Heilige Gees ons God help verstaan

 

Skyfie: Gedreig met die dubbelbed. Lus of lis? Gasvryheid of godskreiende geweld?

Preek (Sit)

Goeie storievertellers gebruik tegnieke om ons te boei.  Die skrywer van Genesis 18 en 19 was baie goed daarmee: Hy maak jou nuuskierig, en daar’s ʼn kinkel in die kabel wat jy nie verwag nie.  Maar dit grens aan pornografie, en dreig met godskreiende geweld. Lekker leesstof is dit nie.  Dis soos een van daai flieks: jy kan nie kyk nie, en jy kan nie wegkyk nie.

Skyfie: Die gawe om God te leer ken

Kom ons gebruik saam die gawe wat die Gees aan die kerk gee: die gawe om God uit die Bybel te kan leer ken.

Skyfie: Gasvryheid is nodig vir oorlewing.

Drie mans kom op ʼn dag by Abraham se nedersetting by Mamre se groot bome verby.

Abraham-hulle bly op ʼn verlate plek waar reisigers reken op gasvryheid.  Gasvryheid is die verskil tussen lewe en dood.  Abraham is gasvry in oordaad.

In die loop van die gekuier, kom Abraham agter sy gaste is God, of die Here en twee engele!

Skyfie: ʼn Pleidooi vir genade.

Toe die drie reisigers opstaan om te loop, vertel God vir Abraham hoekom hulle daar is. Daar is gerugte van groot sonde in Sodom, sê God.  Hulle het kom kyk of dit so is.  Abraham weet sy neef Lot bly daar.  Abraham waag dit om met God te onderhandel.  Drie maal vra hy of God Sodom nie maar genadig sal wees nie, elke keer ter wille van minder mense. Hulle kom ooreen op tien. God sal die hele Sodom spaar as Hy net tien regverdiges daar kan vind.  Sodom se oorlewing hang van tien mense af.

Is daar tien goeies daar?

En watter sonde is dit wat in Sodom so tier?

Skyfie: Aanloop tot oorlog: spioene wat twee-twee na donker opdaag.

Die twee engele daag teen die aand in Sodom op.  Die tyd is belangrik. Sodom het duur geleer: mense wat na donker daar aankom, het kwade bedoelings.  Op etlike plekke in die Ou Testament lees jy dis hoe spioenasie werk: beweeg in  twees, kom na donker aan, bly die nag oor. . .

Skyfie: Lot is gasvry.  Of ʼn “pimp”?

Lot sien hulle aankom.  Welkom!, sê hy vir die twee manne, kom bly by my. Gasvryheid is in die stad net so belangrik as daarbuite.  Hier’s nie hotelle nie.  Reisigers slaap op die plein.  Lot, nes sy oom Abraham, bied sy huis aan.  Jy wil dadelik sê: Lot is ʼn goeie ou.

Nou begin die skrywer met ons koppe smokkel.  Daar by sy huis, sê Lot, kan julle ook “julle voete was”.  Abraham het dit ook aangebied, en dadelik die skottel water gaan haal. Maar “voetewas” is ook ʼn eufemisme, ʼn mooi manier om iets ergs te sê, soos om met kinders oor blommetjies en bytjies te praat.  Voetewas beteken dalk nie net ʼn bed nie, maar ook ʼn bedmaat.

Die twee manne wys die aanbod van die hand. Weier hulle dalk juis omdat hulle met kennis van die aand gelok word?  Ons weet nie.  Die skrywer sê nie, maar ons het nou klaar hond se gedagte. . .

Later gee die twee engele tog in, want Lot kry nie end nie.

By sy huis, sit Lot aandete voor, nie met die oordaad waarmee Abraham die manne onthaal het nie, maar dis kos.  Hulle eet.

Dan, sê Genesis 19 in Hebreeus, is dit tyd om “bed toe te gaan”. Afrikaans vertaal sommer met “gaan slaap”.  Maar die implikasie van bed toe gaan is ʼn bietjie anders, weer dalk eufemisties gestel. . .

Skyfie: Sodom mobiliseer die buurtwag.

Maar hulle haal nie die bed nie.

Met taal wat gewoonlik ʼn militêre operasie beskryf, sê ons skrywer Lot se huis is beleër.  Dis ʼn klopjag.  Die hele stad se weerbare manne is daar, jonk en oud, almal is opgeroep.  Hulle roep van buite af:  “Waar’s daai mans wat vanaand hier by jou aangekom het?  Bring hulle uit.”

Ons moet twee goed van die paramilitêre operasie weet:

  • daar is geldige agterdog oor die twee besoekers, en
  • Sodom voel hulle veiligheid word bedreig

Maatreëls om die stad te verdedig, is te verstane.

Ons slim skrywer vertroebel die water.  Hy is weer dubbelsinnig: “Ons wil die manne ‘ken’.”

In Hebreeus gesê, kan dit twee goed beteken om iemand te wil “ken”.

  • In Afrikaans is “kennis van die aand” ʼn oorblyfsel daarvan: seks.
  • Maar dit kan ook beteken dat die stad se weermag die twee manne wat van spioenasie verdink word, onder vier oë wil spreek.

Afrikaans vertaal die dubbelsinnigheid weg:  Hulle het bloot lus vir gewelddadige homoseks. Hulle het verkragting in gedagte.  So verstaan Lot dit ook.  Ons vertaling is dus nie heeltemal verkeerd nie.  Ons vertaling verklaar net nie die misverstand wat nou volg nie.

Skyfie: Ultimatums en oorlogverklarings

Maar voor ons daarby kom, eers iets oor oorlog en dreigemente van oorlog.  Op baie plekke in die Ou Testament is om jou vyand seksueel tot skande te maak, erkende oorlogstrategie.  Dit gebeur nou nog dat invallende magte die plaaslike bevolking verkrag, simbolies vir onderwerping.

Soms is seks ook ʼn oorlogsverklaring.  In 2 Samuel 10 raak Dawid slaags met die Ammoniete.  Nagas , die koning van die Ammoniete en ʼn bondgenoot van koning Dawid, sterf.  Dawid wou met die troonopvolger, Nagas se seun Ganun, op goeie voet bly. Daarom stuur hy twee manne na die Ammoniete toe om sy meelewing met die nuwe koning te betuig na die dood van dié se pa.  Maar dit lyk al te vol na  spioenasie, en die Ammoniete ruik lont.  Ganun arresteer Dawid se twee gesante, en maak hulle in die openbaar tot skande.  En hoe doen hy dit?  Hy tas hulle manlikheid aan:

  • Jode skeer nie baard nie. Jou baard maak van jou ʼn man.  Ganun laat skeer die helfte van die twee se baarde af.  Hy maak van hulle ʼn bespotting.
  • En Ganun sny die twee se klere op hulle heupe af. Onderlywe kaal,  stuur hy hulle terug na Dawid toe.

Dis simboliese verkragting; ʼn gruwelike aantasting van hulle manlike eer.

En ʼn duidelike boodskap aan Dawid: ons het vir jou geen ontsag nie, Dawid!

Deesdae ontbied ʼn staatshoof ook ʼn ander land se ambassadeur en haal hom oor die kole as die staatshoof vir die ander land kwaad is.  Die boodskap wat hierdie openbare skande van sy diplomate aan Dawid stuur, is een van daai middelvingertekens.  En Dawid verklaar oorlog.

Nou goed, terug by Genesis 19.

Skyfie: Sodom het geen ontsag vir God nie.  Dis Sodom se sonde.

Die manne van Sodom dring aan dat Lot die twee besoekers aan hulle uitlewer; hulle wil die manne “ken”.  Ondervra? Dalk. Seksueel bykom?  Miskien.  Enige een van die twee, of dalk nog albei.  Lus? Miskien, miskien nie. Heel moontlik ook lis (met ʼn “i”), ʼn politieke agenda.  Die boodskap aan wie ookal hierdie twee hierheen gestuur het, is: “Ons voel vir jou heelwat minder as niks!”

Skyfie: Misverstand.  Van erg tot erger.

Lot probeer keer.  Hy probeer bemiddel.  Of hy nou verkragting probeer keer, en of hy die manne wil beskerm teen die marteling wat met die ondervraging gepaard sal gaan, maak nie veel saak nie.  Maar dit lyk tog of Lot dink hy moet die dreigement van seksuele geweld teen die vreemdelinge afweer.  Dis ʼn misverstand, sê party kommentators.  Dit kan wees.

Hoe dit ookal sy, Lot se misverstand lei tot die ondenkbare.  Lot probeer onderhandel, nes Abraham met God.  Vat my twee dogters, sê Lot, maagde albei, verkrag hulle; los die gaste.

Dit skreeu ten hemele.  Patriargale samelewing of te not, dis eens te erg.  Geen tradisie van vreemdelinge met gasvryheid te trakteer, is dít werd nie.  Nie nou nie, nooit nie. Ook nie in die Ou Testament nie.

Selfs nie eers in Sodom nie, blyk dit.  Die Sodomiete is woedend.  Die ouens wat sê Lot het die beleg van sy huis verkeerd verstaan, dat dit net oor seks sou gaan, sê dis nou duidelik uit die Sodomiete se woede dis nie hulle bedoeling nie.  Sodom verwerp sy aanbod met verontwaardiging.  Dis nie Lot se dogters wat hulle wil hê nie!  Is dit dan homoseks wat hulle wil hê?  Wel, nie soseer vir bevrediging van lus nie.  Hulle wil hierdie verdagtes geweld aandoen en hulle manlike eer aantas, sodat die een wat hulle hierheen gestuur het om op Sodom te kom spioeneer, baie duidelik die boodskap moet kry: Kies vir jou ʼn vinger.  Middelvinger.

Lot se paaibeleid maak alles erger.  Hy is mos ook ʼn vreemdeling hier, hoe kan mens op sy lojaliteit aan die stad staatmaak?  En nou wil hy ons keer en kwansuis regter speel?  Hy is tien teen een kop in een mus met hierdie spioene, ʼn verraaier.  Vir jou gaan ons nog meer kwaad aandoen as vir jou besoekers!  Hulle beur vorentoe om die deur af te breek.

Skyfie: God beseël Sodom se lot.  God red Lot.  Maar hoekom?

Ons aandag is nou by Lot.  Ons is geskok.  Maar die skrywer het ons aandag van Sodom afgetrek.  Dis die einde van Sodom, dié. Wat het Sodom se lot beklink?  Ons sal hiernatoe moet terugkom.

Vir Lot red die twee engele met ʼn wonderwerk.  Hulle ruk hom by die deur in, en tref die aanvallers met blindheid dat hulle nie toegang tot die huis kan kry nie.

Dan onthul die engele wie hulle is en hoekom hulle hier is.  Die Sodomiete het reg, hulle ís toe spioene:  God s’n.  God het hulle op die feitesending gestuur, om self te kom kyk of dit regtig so sleg gaan in Sodom dat God Sodom moet straf.  Ja, die plek is verrot, sien hulle nou. God gaan die plek en almal hier uitwis. Lot moet sy naastes bymekaarmaak; die engele sal hulle help wegkom.

Dit slaan my dronk.  Wat op aarde laat die engele dink Lot moet die straf van Sodom vryspring?  Die man het nou net sy eie dogters soos die “pimp” waarvan ons hom verdink het, aan ʼn hele stad se mans aangebied?

(Ekskuus, maar ek gebruik weer die Engelse woord hiervoor want dis effens vriendeliker as die Afrikaanse “hoerboer”, en die onderwerp hier is al grillerig genoeg.)

Oor hoekom Lot die straf vryspring, gaan die interpretasies uiteen, en ek weet regtig nie watter een om te kies nie.  Daar is drie maniere van dink.  Die maklikste kan jy net so uit ons Afrikaanse vertaling aflei, vir die ander een gaan jy moet dieper krap.  (Maar daar is ook ʼn derde moontlikheid, wat Lot se opoffering van sy dogters goedpraat.  Dít gaan ek nie doen nie.  Die Torah, die Joodse “Wet”, die eerste vyf boeke van die Bybel, of die “boeke van Moses”, waarvan Genesis een is, veroordeel oor en oor geweld teen vroue. Daarom gaan ek dié interpretasie nie eers probeer verdedig nie.)

Kom ons begin met die maklikste van die twee (wat oorbly).

Skyfie: 1. God ontferm Hom oor Lot.  Net God weet hoekom.  Dis genade alleen.

God se feitesending kom tot die gevolgtrekking Sodom is sleg, geheelenal sleg.  Daar is geen regverdiges in Sodom nie; nie tien nie, nie eers een nie.  Niemand nie, nie eers Lot nie, verdien om gered te word nie.  Lot is so sleg soos die res van hulle.  Hy is tot skreiende geweld teen sy dogters in staat, net om sy eie bas te red, of, as dit vir hom gaan oor sy gaste, sy gasvryheid en hulle veiligheid, wat hy in ruil aanbied is afgryslik en ʼn onverskoonbare oordeelsfout.

Waarom red God dan vir Lot?  Wel, om geen ander rede nie as net dat God genadig is.  Hy red ons almal so, sonder verdienste, uit louter genade.  Dit staan ook so daar:

16     

Toe Lot nog talm, het die twee mans hom en sy vrou en sy twee dogters aan die hand gegryp en hulle uit die stad uit gevat, want die Here het Hom oor Lot ontferm.

Daar hoef geen ander rede voor te wees dat God hierdie lieplapper red nie as net dat God Lot wil genadig wees.  Dat God Hom oor Lot wil ontferm, is rede genoeg. Miskien doen God dit vir Abraham: Ons almal weet Abraham se onderhandeling met God oor genade vir die goeies in Sodom was ʼn poging om Lot los te kry.  Abraham het geweet die goeies is yl gesaai.

Prediker, Psalms, Jesaja, Romeine, die hele Bybel vol, staan daar (ek haal sommer vir Paulus uit Romeine aan, waar hy die verse versamel het, in Romeine 10:

10      

“Daar is nie een wat regverdig is nie, selfs nie een nie,

11      

daar is nie een wat verstandig is nie; daar is nie een wat na die wil van God vra nie.

12      

“Almal het afgedwaal, almal het ontaard. Daar is nie een wat goed doen nie, selfs nie een nie.

Die eerste interpretasie sê: genade red Lot.  Niks anders nie. Die kêrel is ʼn skarminkel en ʼn sondaar.  Maar dis wat die res van die Bybel van ons almal sê.  Ons is op genade aangewese. Ons is swaar op genade.

Skyfie: 2. God red Lot.  Want Lot het gelieg.

Die tweede moontlikheid is effens meer ingewikkeld en maak baie meer staat op die vaardigheid van ons skrywer om Kaapse draaie te maak.  Maar ons weet mos nou al dis wat hy doen.  En hierdie moontlikheid verg van ons om aan die Afrikaanse vertalings van vers 14 te torring.  Daar staan:

Skyfie: 14. 

14      

Lot het toe vir sy aanstaande skoonseuns gaan sê: “Kom uit hierdie plek uit, want die Here gaan hierdie stad verdelg,” maar hulle het gedink Lot maak ‘n grap.

Maar die Hebreeuse teks lyk anders:

14      

Lot het toe uitgegaan en vir sy aanstaande skoonseuns wat met sy dogters getroud was gaan sê: “Staan op,  kom uit hierdie plek uit, want die Here gaan hierdie stad verdelg,” maar hulle het gedink Lot maak ‘n grap.

Lot gaan dus van sy huis af uit om sy skoonseuns, en by implikasie ook sy dogters wat met hulle getroud was, van elders in die stad te gaan roep om saam te vlug. Wat ons vertaal het met “aanstaande skoonseuns”, met die betekenis van “verloofdes”, of “skoonseuns wat nog met sy dogters sou trou (aangesien die meisies mos nog maagde was)”,  lyk in die Hebreeus meer na “skoonseuns, wat met sy dogters getroud was”.  Dit word selfs met nadruk herhaal: Die skoonseuns is met Lot se dogters getroud.

Dit beteken Lot het vir die troepe gelieg.  Lot was nooit van plan om sy dogters aan hulle uit te lewer nie.  Hy hét nie twee dogters wat maagde is om uit te lewer nie.  O, Lot het wel twee dogters, maar hulle is albei getroud.  Selfs die vertalers glo vir Lot as hy sê sy dogters is ongetroud.  Maar dis nie wat die Hebreeus sê nie.  Die Hebreeuse teks sê Lot het skoonseuns.

God red vir Lot oor hy lieg.

Die twee engele gryp en ruk vir Lot by die huis in en slaan die deur toe en vra:

“Wie van jou mense is nog hier? Skoonseuns of seuns of dogters of wie jy ook al in die stad het. . .”

Lot en sy vrou is alleen in die huis, en die engele natuurlik.  Die dogters is by hulle mans. Elkeen in ʼn dubbelbed.

Dus beteken die engele se vraag iets soos:  “Van dogters gepraat, waar is hulle?  En hulle mans?” Lot moet hulle gaan haal en vlug.

Lot en sy familie gaan gered word oor Lot op sy voete gedink het.  Om tyd te wen, het hy ʼn wolhaarstorie vertel, sodat hy en sy familie en die manne wat by hom tuis is, kan ontsnap.

Wanneer Lot sy skoonseuns gaan haal, lag hulle die waarskuwing af.  Maar Lot se dogters kom wel na hulle ouerhuis toe, en aangespoor deur die engele, vlug hulle dan saam met hulle ouers.

Skyfie: Ons oordeel te maklik.  Vir Lot en vir Sodom. . .

Nóú lyk Lot baie anders.  Lot is toe tóg ʼn eerbare man, al het ons Lot klaar veroordeel.

Nou beteken die gedeelte ook iets heeltemal anders:  Ons is op sleeptou geneem met al hierdie dubbelsinnigheid.  Ons het die slegste van Lot begin glo. Dit skok dat ons veroordeling van Lot so ver verkeerd was.  Het sy lewe van ons oordeel afgehang, het Lot dit nie uit Sodom uit gemaak nie.  Nou beteken die hele storie iets anders:  Selfs met sonde wat so berug is soos die van Sodom, selfs as dit vir ons gevoel oop en bloot lê, pasop; ons oordeel is onbetroubaar. Moenie oordeel nie.  Ons oordeel altyd verkeerd. Laat die oordeel, selfs van mense soos die Sodomiete, maar liefs aan God oor.  God weet beter.

Skyfie: Sodom se sonde? Hulle het geen ontsag vir God nie.

Die gesinnetjie is inderhaas daar weg.

Lot se vrou maak dit uit nie. Ly sy ook aan Sodomsonde?  Twyfel Mevrou Lot oor of God Sodom regverdig oordeel?  Kry sy Sodom jammer?  Verskil sy van God se oordeel oor die stad? As ons getwyfel het aan of Lot goed genoeg is om gered te word, en uit die veld geslaan was toe God hom red, kan sy seker ook twyfel of God weet wat Hy doen?  As sy ontsag vir God gehad het, vertroue in sy oordeel, sou sy tog nie teruggekyk het nie?

In 2 Samuel 10 stuur Ganun Dawid se diplomate na hulle koning toe terug met ʼn ondubbelsinnige boodskap in hulle halfgeskeerde baarde en kaal onderlywe: Ons voel vere vir jou, Dawid.  Vir jou het ons geen ontsag nie.

Romeine 10 sê wat sonde is:

18      

“. . . Ontsag vir God het hulle nie. ”

Ons kry nooit ʼn finale antwoord op wat Sodom se sonde was nie.  Maar die boodskap wat hulle deur sy engele aan God wou stuur, was:  Hier in Sodom het ons vir God geen ontsag nie.  Sodom verklaar oorlog teen God.  Foutjie.

Skyfie: Wrang ironie. 

Ek moet die laaste stuk van Genesis 19 ook verduidelik, want julle het gevra.

Die storie het ʼn angel in die stert.

So beland Lot en sy twee weduweedogters iewers in ʼn grot. Hulle leef nou as kluisenaars, sonder mans en kinderloos.

En nou kom ʼn stukkie wrede ironie.

Sonder dat Lot dit weet, word iets van sy liegstorie waar:  hy word die een wat sy dogters “ken”:  Hy verwek kinders by sy eie dogters.

Lot, die goeie man wat manalleen tussenbeide getree het om God se engele teen verkragting te beskerm, of, as jy die ander verklaring verkies, Lot die sondaar en derduiwel van ʼn pa wat vir sy dogters wil laat verkrag, wat self net uit genade gered is, sondig lustig voort.

In ʼn beskonke newel, verwek hy twee seuns in onbedoelde bloedskande.

Jy kan die Lot uit Sodom red, maar jy kry die sonde nie uit die Lot uit nie.

En raai, dis waar Ammoniete en Moabiete vandaankom: dalk kinders van ʼn ordentlike pa, of nasate van ʼn gemors, afhangende van hoe jy Genesis 19 wil verstaan, maar met Sodomsonde in hulle gene.  Nou vra jy nog hoekom jy Ammoniete en Moabiete nie kan vertrou nie!

Skyfie:  Wat staan daar oor God en ons?

Kom ons vat saam.

Of jy nou kies vir die goeie Lot, wat lieg om God se gesante veilig te hou, en so vir sy gesin redding beding, en of jy kies vir die uitvaagsel van ʼn Lot wat aan die lewe bly net oor God Hom aan Abraham steur en genadig genoeg is om Hom sonder enige verdienste oor Lot te ontferm, hoe dit ookal sy, hoor jy evangelie:

God is regverdig; God kom maak doodseker voor Hy oordeel.

God is genadig; God kom soek rede om te red, en ontferm Hom sonder rede.

God weet van jou stryd om die wolwe van jou deur af te hou, hoe jy met jou rug teen ʼn muur staan; Hy ken desperaatheid.  Hy gryp jou. Hy hou die deur toe, Hy maak hulle blind, Hy help jou ontsnap.

Maar helaas, die sonde van Sodom plant voort en leef voort, in Ammoniete en Moabiete. . .  Jy gaan altyd met hulle moeilikheid hê.  Sonde is hulle pa.

Die verwoesting van Sodom is toe nie die oplossing nie.  En die dubbelbed is ʼn gevaarlike plek.

Amen.

Skyfie:  Gebed.

Gebed (Staan)

WEGSENDING

Predikant

Skyfie: Gesang 255:1,2.  (Staan)

God openbaar Hom aan ons in sy Woord.  Sy Woord is oud;  dis daarom nie maklik om te verstaan nie.  Nie dat God ooit maklik is om te verstaan nie.  Maar as ons die Here die dag hoor praat, word die tyd oomblikke van ewigheid.  Deur God se Gees lewe sy Woord ook in ons.  Kom ons sing dit uit

Slotsang (Staan)

Gesang 255 strofes 1 en 2.

Skyfie: Seën.  Aan God behoort die wysheid. (Staan)

Seën (Staan)

Ontvang die seën van die Here uit Daniel 2.

20      

Daniël het gesê: “Mag die Naam van God altyd geprys word, Hy aan wie die wysheid en die mag behoort,

21      

Hy wat tye en omstandighede verander, wat konings afsit en konings aanstel, wat aan die wyse manne die wysheid gee en die verstand aan dié wat insig het,

22      

wat ondeurgrondelike en verborge dinge openbaar en wat weet wat in die duisternis is; by Hom is die lig.

23      

Ek loof en prys U, God van my voorvaders, omdat U aan my wysheid en mag gegee het. U het aan my bekend gemaak wat ons van U gevra het. . .”

Skyfie: Gesang 296.  (Staan)

Respons (Staan)

Gesang 269 strofe 1 x 2 (Verander die eerste keer die “u” na “ons”.  Hou die tweede keer die “u”.)

Skyfie: Foto.

 

Skyfie: Kry ʼn transkripsie. . .

WEGSENDING

Afkondigings

Insameling van die dankoffers

 

 

 

Hebreeuse teks en vertaling

וַיֵּצֵא לוֹט וַיְדַבֵּר אֶל־חֲתָנָיו לֹקְחֵיבְנֹתָיו וַיֹּאמֶר קוּמוּ צְּאוּמִן־הַמָּקוֹם הַזֶּה כִּי־מַשְׁחִית יְהוָהאֶת־הָעִיר וַיְהִי כִמְצַחֵק בְּעֵינֵיחֲתָנָיו  19:14 waYëtzë lô†way’daBër elchátänäywloq’chëy v’notäywaYomerqûmû TZ’û minhaMäqômhaZeh Kiymash’chiyt y’hwähetiyr way’hiy khim’tzachëqB’ëynëy chátänäyw  19:14 And Lô+ לוֹט 3876 went out, 3318 z8799 and spake1696 z8762 unto x413 his sons in law, 2860 which married 3947z8802 his daughters, 1323 and said, 559 z8799 Up, 6965 z8798 get you out 3318 z8798 of x4480 this x2088 place; 4725 for x3588Yähwè יָהוֶה 3068 will destroy 7843 z8688 x853 this city. 5892But he seemed x1961 as one that mocked 6711 z8764 unto 5869his sons in law. 2860

 

Bron: http://www.qbible.com/hebrew-old-testament/genesis/19.html

יד  וַיֵּצֵא לוֹט וַיְדַבֵּר אֶל-חֲתָנָיו לֹקְחֵי בְנֹתָיו, וַיֹּאמֶר קוּמוּ צְּאוּ מִן-הַמָּקוֹם הַזֶּה, כִּי-מַשְׁחִית יְהוָה, אֶת-הָעִיר; וַיְהִי כִמְצַחֵק, בְּעֵינֵי חֲתָנָיו. 14 And Lot went out, and spoke unto his sons-in-law, who married his daughters, and said: ‘Up, get you out of this place; for the LORD will destroy the city.’ But he seemed unto his sons-in-law as one that jested.

Bron: http://www.mechon-mamre.org/p/pt/pt0119.htm

 

 

 

 

 

Screen clipping taken: 14/07/2017 04:39

 

Bron: http://biblehub.com/interlinear/genesis/19.htm

 

Advertisements

Lewer kommentaar

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out / Verander )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out / Verander )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out / Verander )

Google+ photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google+. Log Out / Verander )

Connecting to %s